Nói lái – Vietnamese Spoonerism

Vietnamese language is complicated yet sophisticated at the same time. And “nói lái” (spoonerism) is the most common form of word-play that you can run into in almost every Vietnamese’s real life conversation.

 

In case you haven’t know what is spoonerism, nói lái is a deliberate play on words in which corresponding consonants, vowels, or morphemes are switched between two words in a phrase. Such as:

mèo cái → mài kéo

(Female cat     ->    sharping scissors)

 

In Vietnamese, there are 4 ways to “nói lái”, depends on which will stay at where they were while the rest being switched:

 

1.       FIRST Consonants and tones STAYS :

2.       Only tone STAYS:

3.       Only tone is SWITCHED, this is called kiểu lái Bắc (Northern style):

4.       FIRST Consonants STAYS:

 

In Vietnamese literature, a spoonerism is used in riddles, poetry, singing styles (like hò, vè, hát đối đáp) or just in casual conversations to show off your Vietnamese skill.

 

“Nói lái” is used a lot in poems:

Nhắc bạn những thương tình nhạn bắc

Trông đời chỉ thấy cảnh trời đông

by Thảo Am Nguyễn Khoa Vy

and also in this folk verse:

·         Con cá đối nằm trong cối đá.

·         Yêu nhiều thì ốm, ôm nhiều thì yếu

or in this everyday conversation:

– Sao mày không làm đi?

– Vấn đề đầu tiên là “tiền đâu?”, bạn à!

(Why you haven’t started (doing it)?

The first problem is money, man!)

Not like other languages, nói lái in Vietnamese is widely used by people in all social classes. It appears in almost every way of communicating, from written literature to everyday conversation. Mastering “nói lái” skill is a good idea to impress people with your Vietnamese.

Make sure you do understand the meaning of the word after it has been “nói lái”. Vietnamese poets such as Hồ Xuân Hương or Trạng Quỳnh usually use “nói lái” to hide a strongly inappropriate layer of meaning in their works. Don’t read out loud their works after you had applied “nói lái” on it. You have been warned!

———————————————————————————————————–

“Nói lái” / Vietnamese Spoonerism

Tiếng Việt tuy phức tạp nhưng cũng vô cùng tinh tế, và nói lái là một dạng chơi chữ rất phổ biến mà bạn có thể bắt gặp trong hầu như bất kỳ tình huống giao tiếp tiếng Việt nào.

 

Nói lái là thuật hoán đổi có chủ đích các phần đầu, vần hoặc thanh điệu giữa hai từ trong một cụm, ví dụ:

mèo cái → mài kéo

Trong tiếng Việt, có 4 cách nói lái, tuỳ thuộc vào việc đổi cái gì và giữ cái gì.

 

1.       Đổi vần

Trời cho – trò chơi

2.       Đổi phần đầu và vần

Đầu tiên – tiền đâu

3.       Đổi thanh

Bí mật – bị mất

4.       Đổi phần vần và thanh

Bí mật – bật mí

Trong văn học, nói lái được dùng trong các câu đố, thơ văn, các câu hò, vè, đối đáp hoặc trong giao tiếp hằng ngày để thể hiện khả năng sử dụng tiếng Việt.

“Nói lái” được dùng nhiều trong thơ ca:

Nhắc bạn những thương tình nhạn bắc

Trông đời chỉ thấy cảnh trời đông

Thảo Am Nguyễn Khoa Vy

…và trong các câu nói dân gian:

·         Con cá đối nằm trong cối đá.

·         Yêu nhiều thì ốm, ôm nhiều thì yếu

…hoặc trong lời nói hằng ngày:

– Sao mày không làm đi?

– Vấn đề đầu tiên là “tiền đâu?”, bạn à!

Không như các ngôn ngữ khác, nói lái được mọi tầng lớp xã hội Việt Nam sử dụng rộng rãi. Nó xuất hiện trong mọi loại văn bản nói và văn bản viết. Nói lái là một cách rèn luyện tiếng Việt lý tưởng để gây ấn tượng với bạn bè

Hãy chắc chắn bạn đang “nói” cái gì sau khi “lái”. Các thi nhân như Hồ Xuân Hương hay Trạng Quỳnh thường dùng nói lái để giấu các tầng nghĩa “đen tối” trong các tác phẩm của họ. Đừng nói lái các bài thơ của họ rồi đọc to lên cho mọi người cùng nghe nhé.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s